Խնդրում ենք սպասել...
Այսօր`  չորեքշաբթի, 24 հուլիսի, 2024 թ.

Միջազգային

«Այս գործընթացը Հայաստանը դարձնում է Ադրբեջանի հաճախորդ երկիր». Parstoday

22:30, կիրակի, 07 հուլիսի, 2024 թ.
«Այս գործընթացը Հայաստանը դարձնում է Ադրբեջանի հաճախորդ երկիր». Parstoday

Parstoday-ի հայկական բաժինը ներկայացնում է «Բազթաբ» վերլուծական կայքի հոդվածը. «Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական իրավիճակը վերջին չորս տարիներին հիմնովին փոփոխությունների է ենթարկվել՝ Հայաստանի քաղաքական քարտեզից Լեռնային Ղարաբաղի հանմամբ և Ադրբեջանի հետ այդ երկրի սահմանի փոփոխությամբ։ Այս գործընթացները զուգակցվել են ուժերի հարաբերակցության էական փոփոխության հետ։

Փորձագետների կարծիքով՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև պաշտպանական պայմանագրի ստորագրումը, Լեռնային Ղարաբաղից ռուսական խաղաղապահ ուժերի տեղակայումն ու դուրսբերումը, Եվրոմիության սահմանափակ դիտորդական առաքելությունը և ռուս սահմանապահների դուրսբերումը Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանից խորը հետևանքներ կունենան Իրանի շահերի և անվտանգության վրա։

Արևմտամետ իշխանություններով Հայաստանը մտադիր է նվազեցնել իր կախվածությունը Ռուսաստանից տնտեսության և էներգետիկայի առումով, իսկ Բաքուն, լիովին հասկանալով Երևանի վիճակը, այս հարցը համարում է որպես ճնշման լծակ՝ ավելի շատ օգուտներ ստանալու համար և ավելի մեծ ճնշում է գործադրում Երևանի վրա։ Տարածաշրջանում ռուսական գազի հարաբերական փոխարինման երկու տարբերակ կա՝ Իրանը և Ադրբեջանը։ Եթե ​​Երևանն ընտրի երկրորդ տարբերակը և նախընտրի օգտվել Ադրբեջանից` որպես իր ապագա էներգետիկ գործընկեր, ապա ավելի ուժեղ կներքաշվի թուրք-ադրբեջանական բլոկի ազդեցության գոտու մեջ։ Մինչդեռ Երևանն ու Թեհրանը կարող են ընդլայնել համագործակցությունն էներգետիկայի ոլորտում։ Ներկայումս Իրան-Հայաստան գազատարը շահագործվում է շատ փոքր հզորությամբ, սակայն, ըստ հայտարարված բնութագրերի, այս խողովակաշարը կարող է ապահովել Հայաստանի էներգետիկ կարիքների կեսից ավելի մասը։

Նշենք, որ գազատարը, որը Ռուսաստանից գազ է մատակարարում Հայաստան, անցնում է Տավուշի վիճելի տարածքով։ Եթե, Բաքվի պահանջով, այս երկիրը ավտոճանապարհներով ճանապարհ գտնի դեպի «անկլավային» շրջաններ, ապա Հայաստան մտնող ռուսական ռազմավարական գազատարը կհայտնվի այդ երկրի հարաբերական վերահսկողության տակ։ Այսօր երկու երկրների բանակցությունների և ապագա հարաբերությունների օրակարգում է էներգամատակարարման կարևոր հարցը, որտեղ քննարկվել է նաև Բաքվից Երևան գազի մատակարարման հնարավորությունը։ Այս համաձայնությունը կարող է լինել կողմերի միջև համապարփակ համաձայնագրի մաս:

«Սահմանազատման և սահմանագծման» ներկայիս գործընթացը ստեղծում է Հարավային Կովկասի նոր պլան, որը վտանգավոր է և անառողջ նախադեպ կստեղծի տարածաշրջանի մյուս երկրների համար։ Նախ, տարածաշրջանային հավասարումների այս փոփոխությունն ունի նոր և ավելի փխրուն ճարտարապետություն, և հիմնված է ավելի թույլ կողմի վրա կրկնակի ճնշման և հավասարակշռության վերջնական խախտման համար սուր իրավիճակ ստեղծելու վրա: Երկրորդ՝ այս գործընթացը Հայաստանը դարձնում է Ադրբեջանի հաճախորդ երկիր։ Այդ կերպ Երևանը բավարարում է Բաքվի և Անկարայի պահանջները և երաշխավորում է Թուրքիայի առաջնորդությունը տարածաշրջանում։

Այսպիսով, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պետական ​​սահմանի վերջնական կարգավորումը չպետք է ևս մեկ նախապայման լինի խաղաղության համար։ «Սահմանազատման և սահմանագծման» գործընթացի համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս, որ այդ գործընթացը կարող է շարունակվել մի քանի տասնամյակ։ Վրաստանն ու Ադրբեջանը շուրջ 30 տարի քննարկում և խորհրդակցում են իրենց ընդհանուր սահմանի շուրջ, սակայն, չնայած դրան, ռազմական ճնշում չի գործադրվում այս հարցում առաջընթաց ապահովելու համար։

«Սահմանազատման և սահմանագծման» գործընթացին զուգահեռ, կառավարությունները ներգրավվում և համագործակցում են տարբեր ոլորտներում, հետևաբար, Ադրբեջանի տեսակետը խաղաղության պայմանագրի ստորագրման և դա «սահմանազատման և սահմանագծման» հետ պայմանավորելու մասին նշանակում է միտումնավոր արգելափակել խաղաղության իրական տեսլականը։ Այս կերպ վտանգ կա, որ տարածաշրջանի ապակայունացման մեջ շահագրգռված թշնամական երկրները կօգտագործեն Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիր կնքելու` Բաքվի դժկամությունը` որպես լծակ՝ Իրանի սահմանների մոտ տարածաշրջանը հետագա ապակայունացման համար»։

Աղբյուրը` Parstoday
2823 | 0
Facebook